TP.HCM Mở Ra Cơ Hội Lớn Trong Giảm Phát Thải Và Trao Đổi, Kinh Doanh Tín Chỉ Các-bon

Hiện TP.HCM vẫn còn nhiều lĩnh vực có dư địa lớn để nâng cao chất lượng rừng, thúc đẩy tiết kiệm năng lượng và triển khai các giải pháp giảm phát thải, qua đó tạo tiềm năng cho hoạt động trao đổi và kinh doanh tín chỉ các-bon.

Chung tay hành động giảm phát thải khí nhà kính

Nhằm cụ thể hóa các cam kết giảm phát thải khí nhà kính, từ năm 2020, UBND TP.HCM đã ban hành Kế hoạch triển khai Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu trên địa bàn thành phố. Kế hoạch xác định lộ trình thực hiện các chương trình, dự án trọng điểm trong giai đoạn 2020–2030, với tổng cộng 56 chương trình, tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ chính gồm: giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu và chuẩn bị nguồn lực thực hiện.

Ảnh minh họa

Các chương trình, dự án trong Kế hoạch được triển khai trên hầu hết các lĩnh vực của đời sống đô thị, từ những lĩnh vực có tiềm năng cắt giảm phát thải các-bon lớn như giao thông, năng lượng, nông nghiệp, xây dựng và xử lý chất thải, đến các lĩnh vực tuy mức giảm phát thải không lớn nhưng có tác động sâu rộng đến nhận thức xã hội và chất lượng sống, điển hình như phát triển các khu đô thị mẫu tích hợp giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.

Bên cạnh đó, Thành phố đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển các giống lúa và cây trồng có khả năng chịu hạn; khai thác tiềm năng năng lượng mặt trời tại khu vực nông thôn; xây dựng mô hình du lịch xanh gắn với nông nghiệp; tăng cường sử dụng vật liệu xây dựng không nung; đồng thời chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức cho học sinh, cán bộ, công chức và người dân về tác động của biến đổi khí hậu cũng như các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính.

Khi hoàn tất triển khai, Kế hoạch Paris không chỉ góp phần giảm lượng phát thải khí nhà kính, thúc đẩy chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và năng lượng xanh của TP.HCM, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng, khuyến khích người dân cùng tham gia giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, quá trình triển khai Kế hoạch còn đối mặt với hai thách thức lớn là hạn chế về nguồn vốn và sự thiếu hụt các nhà đầu tư cho các dự án quy mô lớn mang tính xây dựng cơ sở hạ tầng, cùng với việc thiếu các chuyên gia và đơn vị tư vấn quốc tế giàu kinh nghiệm đối với các chương trình nghiên cứu và ứng dụng. Đây cũng là những nội dung mà Thành phố kỳ vọng nhận được sự quan tâm, hợp tác từ các nhà đầu tư, tổ chức và chuyên gia quốc tế.

Tiềm năng trao đổi và kinh doanh tín chỉ các-bon

Từ đầu năm 2022, UBND TP.HCM đã chủ động phối hợp với Ngân hàng Thế giới (WB) thành lập Nhóm công tác chung về phát triển toàn diện và bền vững của Thành phố. Nhóm công tác này bao gồm 8 nhóm kỹ thuật, phụ trách xây dựng 8 đề án thành phần, trong đó có Nhóm Kỹ thuật Phát thải các-bon thấp.

Nhóm Kỹ thuật Phát thải các-bon thấp có nhiệm vụ xây dựng lộ trình đưa TP.HCM trở thành đô thị phát thải các-bon thấp; đồng thời đề xuất các khuyến nghị, giải pháp và hành động cụ thể nhằm hỗ trợ Thành phố đạt được mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội bền vững gắn với kiểm soát phát thải. Nhóm cũng tham gia xây dựng các chương trình đầu tư cho những lĩnh vực ưu tiên trên địa bàn Thành phố.

Trong khuôn khổ hợp tác, Danh mục các dự án hợp tác tiềm năng giữa TP.HCM và WB giai đoạn 2022–2025, tầm nhìn đến năm 2030 đã được xây dựng, kèm theo phương thức, lộ trình và kế hoạch triển khai cụ thể cho từng dự án. Đồng thời, WB hỗ trợ Thành phố tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, chính sách với các bộ, ngành Trung ương và huy động nguồn lực tài chính, kỹ thuật từ WB cùng các đối tác quốc tế để thực hiện chiến lược phát triển đô thị các-bon thấp.

Kết quả hợp tác giữa TP.HCM và WB trong lĩnh vực phát thải các-bon thấp đã được giới thiệu tại hai hội nghị chuyên đề năm 2022 và đặc biệt là Hội nghị Xúc tiến kêu gọi đầu tư năm 2023. Thông qua đó, Thành phố đã thu hút được sự quan tâm và hỗ trợ từ WB cùng Chính phủ Hà Lan và Thụy Điển cho Chương trình đô thị các-bon thấp, tập trung vào các lĩnh vực tiềm năng như thay thế hệ thống chiếu sáng công cộng bằng đèn LED, phát triển điện mặt trời mái nhà và chuyển đổi sang phương tiện giao thông điện.

Dù đã đạt được những kết quả bước đầu, các chuyên gia nhận định TP.HCM vẫn còn nhiều dư địa để tiếp tục giảm phát thải và tham gia thị trường trao đổi, kinh doanh tín chỉ các-bon. Những lĩnh vực giàu tiềm năng bao gồm: cải tạo và nâng cao chất lượng rừng ngập mặn Cần Giờ; phát triển hệ thống đường sắt đô thị và xe buýt điện; đầu tư các nhà máy xử lý chất thải; triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong các tòa nhà cao tầng, đặc biệt là khu vực tư nhân. Đây cũng là những lĩnh vực mà TP.HCM đang ưu tiên kêu gọi đầu tư từ các quốc gia và tổ chức quốc tế, trong đó có các nhà đầu tư đến từ Hoa Kỳ.